Dlaczego bank centralny jest najważniejszym bankiem w Polsce?

25 lutego 2017

W każdej rozwiniętej gospodarce rynkowej bank centralny odgrywa bardzo ważną rolę. Przede wszystkim pełni funkcję emisyjną oraz rolę nadrzędną nad innymi bankami. W Polsce najważniejszą instytucją finansową jest Narodowy Bank Polski. Dlaczego NBP pełni funkcję najważniejszego banku Polski?

Bank centralny to instytucja prowadząca bieżącą politykę państwa. W Polsce funkcję instytucji centralnej spełnia Narodowy Bank Polski. Jego zadaniem jest spełnianie celów określonych w Konstytucji RP oraz ustawie o NBP i ustawie Prawo bankowe. Te akty prawne gwarantują niezależność banku centralnego od innych organów państwa. Polityka pieniężna prowadzona przez NBP ma na celu przeciwdziałanie wzrostowi inflacji oraz dbanie o stabilność cen i wartość złotego.

Zadania banku centralnego w Polsce

Bank centralny w rozwiniętej gospodarce rynkowej spełnia bardzo ważne role. Wśród jego najważniejszych funkcji jest emisja pieniądza, zarządzania innymi bankami oraz rola centralnego banku państwa. NBP jako jedyna instytucja finansowa w Polsce ma uprawnienia do emisji znaków pieniężnych, będących środkiem płatniczym w kraju. Bank centralny zarządza także obiegiem pieniądza i reguluje ilość pieniądza znajdującego się w obiegu. Kolejną funkcją NBP jest regulacja i zarządzanie pozostałymi bankami działającymi w Polsce. W związku z tym bank centralny odpowiada za bezpieczeństwo depozytów zgromadzonych we wszystkich bankach, a także za stabilność całego rynku bankowego. Do zadań NBP należy organizacja systemu rozliczeń pieniężnych, prowadzenie rozrachunków międzybankowych oraz uczestniczenie w międzybankowym rynku pieniężnym. Oprócz tego bank centralny jest także odpowiedzialny za bankową obsługę budżetu państwa, m.in. prowadzi rachunki bankowe rządu oraz innych instytucji centralnych. NBP realizuje także w imieniu tych podmiotów zlecenia płatnicze.

Bank centralny odpowiada także za prowadzenie krajowej polityki pieniężnej, m.in. formułuje cele i zarządza dostępnymi instrumentami. NBP jest odpowiedzialny za zarządzanie i utrzymanie rezerw dewizowych Polski, prowadzi także politykę walutową kraju.

Co powinno charakteryzować bank centralny?

Bank centralny stanowi instytucję, której rola jest kluczowa we współczesnej gospodarce rynkowej. Bank taki powinien cechować się przede wszystkim:

  • wiarygodnością dla uczestników obrotu gospodarczego,
  • stabilnością i przewidywalnością działań i związanych z nimi decyzji,
  • transparentnością procesu decyzyjnego,
  • adekwatnością wykorzystywanych narzędzi.